ورزش کردن چه مزایایی می‌تواند برای روح و جسم شما داشته باشد؟ | راهی برای زندگی سالم

آزیتا حسین زاده عطار | شهرآرانیوز؛ دو انسان را تصور کنید که هر دو دوران کهن‌سالی را سپری می‌کنند. یکی روی پای خودش راه می‌رود. بدنش از رمق نیفتاده است. هنوز هم این قدر عضلاتش قوی است که مانند گذشته می‌تواند بدود و با نوه‌هایش بازی کند و کار‌های خانه‌اش را به‌تنهایی انجام دهد. دیگری علاوه بر اینکه یک کیسه پلاستیکی، پر از قرص فشار و قند و دارو‌های دیگر دارد دائم روزهایش در بستری بیمارستان می‌گذرد. شما برای روزگار کهن‌سالی دوست دارید شبیه کدام یک از آنها زندگی کنید؟

اگر انتخابتان شخصی است که در روز‌های واپسین عمرش هم سالم و بشاش است، عزمتان را جزم کنید و برنامه مرتبی برای ورزش کردن بگذارید تا همیشه سالم بمانید و نیازی به دکتر و دارو پیدا نکنید. 

ویژگی‌های جسمانی و روانی انسان هیچ‌گاه از یکدیگر قابل تفکیک نیستند. هر تغییری در جسم انسان مساوی است با دگرگونی روح و بدن. در ادامه به اینکه ورزش چطور می‌تواند در سلامتی روح و جسم تأثیر داشته باشد می‌پردازیم.

تأثیر جسمی و ذهنی توأمان

ورزش پدیده‌ای است که تأثیرات جسمی و روحی دارد. ذهن از عناصر و استعداد‌های مستقل تشکیل شده است و جسم از بخش‌های متفاوت به وجود آمده است. فعالیت‌های ورزشی، آمیخته به تربیت روانی است و هر تجربه حرکتی یا تغییر جسمانی، یک تغییر یا تجربه روانی به همراه دارد.

• ورزش را مهم‌ترین متغیر محیطی در ایجاد اثرات مثبت در شخصیت افراد می‌شناسند.
• فعالیت بدنی منظم با ایجاد تغییرات عمده فیزیولوژیکی_ هورمونی همراه است.
• احساس کفایت، استقلال، خودباوری و کسب کانون کنترلی درونی می‌تواند سبب افزایش سطح کنترل بر ویژگی‌های روانی فرد شود.

تأثیرات ورزش در روحیات

برخی محققان معتقدند تغییرات فیزیولوژیکی مانند ورزش، در ویژگی‌های شخصیتی افراد تأثیرات بسیاری دارد.

• سبب تحولات هورمونی اثرگذار روی هیجان، خلق‌و‌خو و میزان اضطراب و افسردگی است.
• اثر مثبتی روی عزت نفس و خودپنداره دارد.
• با کاهش چربی، توزیع مناسب وزن بدن را به وجود می‌آورد.
• سبب افزایش سطح انرژی و ظاهری جوان می‌شود.
• الگو‌های روزمره زندگی از قبیل خوردن، خوابیدن، استراحت کردن و ... را بهبود می‌بخشد.
• از طریق تغییر در سبک و شیوه زندگی روی شخصیت اثر می‌گذارد.
• در مقایسه با افرادی که در ورزش شرکت نمی‌کنند میانگین اضطراب، افسردگی و عصبانیت کمتر و میانگین برون‌گرایی بیشتری دارند.

تقویت بعد انسانی شخصیت

در تحقیقی که در یک برنامه تمرینی دوازده‌هفته‌ای تنیس برای نوجوانان اتفاق افتاد، میزان توسعه شخصیت نوجوانان بررسی شد. تأثیراتی که در این نوجوانان پیدا شد این بود که ورزش سبب شده بود آنها در این ویژگی‌ها تقویت شوند.

• تقویت هویت
• مهارت‌های چندجانبه
• توانایی تولید ایده‌های جدید
• خلاقیت
• انعطاف‌پذیری
• خوش‌بینی
• خوش‌خلقی
• توجه به جزئیات
• کاهش خشم و پرخاشگری

تقویت موقعیت زندگی اجتماعی

• با فعالیت‌های ورزشی اغلب موقعیت‌هایی به وجود می‌آید که زمینه‌ساز و عامل رشد در موقعیت‌های اجتماعی ورزشکاران می‌شود.
• ورزش‌های تیمی می‌تواند چرخه زندگی اجتماعی افراد را گسترده‌تر کند.
• در پی آن فرد ورزشکار می‌تواند دوستان نزدیکی مثل هم‌تیمی‌ها، مربی، رقیب و هوادارانی داشته باشند که همواره حامی او در موقعیت‌های سخت و دشوار هستند.
• یادگیری مهارت‌های مختلف ورزشی می‌تواند توان جسمی و فکری ورزشکاران را در حل مسائل استرس‌زا افزایش دهد.

در ادامه حتما بخوانید کم‌تحرکی چه بلایی سر بدن می‌آورد؟

تفاوت‌های دو فرد ۵۰ ساله ورزشکار و بی‌تحرک

اگر بدن یک فرد پنجاه‌ساله ورزشکار را با یک فرد معمولی که به ورزش نپرداخته است با یکدیگر مقایسه کنیم به داده‌های مفیدی درباره تأثیر ورزش می‌رسیم.

چربی‌های ذخیره شده

افراد غیرورزشکار: متابولیسم بدن کاهش یافته و به افزایش وزن و چربی به ویژه در نواحی شکم و پهلو‌ها تمایل بیشتری دارند.

افراد ورزشکار: به دلیل تمرینات منظم، دارای درصد چربی کمتری در بدن، عضلات قوی‌تر، سفت‌تر و توزیع بهتری از چربی بدن هستند که بهبود ظاهر فیزیکی و جلوگیری از بیماری‌های متابولیکی مانند دیابت نوع ۲ را سبب می‌شود.

عملکرد قلب و عروق

افراد غیرورزشکار: بیشتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی و عروقی هستند و در بدنشان اثراتی مانند تصلب شرایین، فشار خون بالا و افزایش سطح کلسترول بد نمود پیدا می‌کند.

افراد ورزشکار: ورزش منظم و تمرینات هوازی باعث تقویت عضلات قلب، افزایش حجم خون پمپاژ شده در هر ضربان و کم شدن ضربان قلب در حالت استراحت می‌شود.

استقامت عضلات و قدرت بدنی

افراد غیرورزشکار: توده عضلانی بدن با افزایش سن، به طور طبیعی کم می‌شود. این مسئله باعث کاهش قدرت و استقامت بدن می‌شود و انجام فعالیت‌های روزمره را دشوارتر می‌کند.

افراد ورزشکار: کاهش توده عضلانی‌شان بسیار کند می‌شود و همچنان در این سن و سال هم قدرت و استقامت بالاتری نسبت به همسالان غیرورزشکار خود دارند.

انعطاف‌پذیری بیشتر مفاصل

افراد غیرورزشکار: انعطاف‌پذیری بدن با افزایش سن کاهش می‌یابد و مفاصل بیشتر در معرض آسیب‌ها و بیماری‌هایی مانند آرتروز یا کاهش دامنه حرکتی مفاصل می‌شوند.

افراد ورزشکار: انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و مفاصل آنها حرکت بهتری دارند. ورزش منظم به بهبود جریان خون در مفاصل و تغذیه بهتر بافت‌ها کمک می‌کند و از مشکلات مفصلی و درد‌های افزایش سن کم می‌کند.

سلامت روح و روان

افراد غیرورزشکار: بیشتر در معرض مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب، کاهش انرژی و خستگی مزمن قرار می‌گیرند که کیفیت زندگی را به شدت می‌کاهد.

افراد ورزشکار: دارای سطح بالاتری از انرژی، روحیه مثبت و کاهش استرس و اضطراب هستند. ترشح هورمون‌های شادی‌بخش مانند اندروفین سبب احساس رضایت و خوشبختی در زندگی آنها می‌شود.

پیشگیری از پوکی استخوان

افراد غیرورزشکار: افراد معمولی که فعالیت بدنی کافی ندارند، بیشتر در معرض پوکی استخوان و شکستگی‌های جدی هستند.

افراد ورزشکار: به‌دلیل انجام تمرینات مقاومتی و تحمل وزن، تراکم استخوان بالاتری دارند که به‌ویژه برای زنان پس از یائسگی این مسئله بسیار اهمیت دارد.

ایمنی در برابر بیماری‌ها

افراد غیرورزشکار: با افزایش سن به‌تدریج ضعیف‌تر می‌شوند و مقاومت جسمانی‌شان در برابر بیماری‌ها از دست می‌رود.

افراد ورزشکار: مقاومت بیشتری در برابر بیماری‌ها و عفونت‌ها دارند، چون با ورزش منظم گردش خون و تولید سلول‌های ایمنی بدنشان افزایش می‌یابد.